YAEM 2015: “Doğal Kaynaklar” – I

YAEM_post-1

Bu sene 35’incisi düzenlenen Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği (YAEM) Ulusal Kongresi bu sene ODTÜ’de gerçekleştirildi. Üç gün boyunca iki toplu oturum, on beş davetli oturum ve beş paralel oturumda yüzlerce sunuş gerçekleştirildi. Sunumların kalitesinden organizasyona kadar çok başarılı bir kongreydi.


Çok dolu geçen bu konferansı tek yazıya sığdıramadığım için YAEM üzerine bu ilk yazıyı, konferansın içeriğine ve Çağlar Güven Hoca’nın ufuk açan sunumuna ayırdım. İkinci yazı, konferansın diğer saygıdeğer davetli konuşmacısı Hayri Önal ve uzun yıllardır üzerinde çalıştığı doğal kaynaklar yönetiminde YAEM konusu üzerine olacak. Son olarak, konferans yemeğinde Halim Doğrusöz Hoca’nın YA & EM üzerine yaptığı keyfili konuşma ve genel  YAEM izlenimleri bu konuyu kapatmayı umuyorum.

ODTÜ’ye ilk defa gelenlerden “işte gerçek üniversite ortamı budur!” diyenleri, kampüste huzur ve özgürlüğü ilk adımında hissedenlerin düşüncelerini keyifle dinledim. Okulum ve bölümümle gurur duydum.

Zamane şartlarında sınıflandırılabilecek aşağıdaki başlıklar altında oturumlar gerçekleştirildi. Bildirilerin detaylarını ve özetlerini şu adreste bulabilirsiniz.

YAEM Araç ve Yöntemleri
  • Sistem Düşüncesi (Systems Thinking)
  • Bulanık Mantık (Fuzzy Logic)
  • Optimizasyon (Optimization)
  • Çok Kriterli Karar Verme (Multi-criteria Decision Making)
  • Yer Seçimi (Facility Location)
  • Veri Analizi (Data Analysis)
  • Benzetim (Simulation)
  • Stokastik Süreçler (Stochastic Processes)
Klasik Konular
  • Çizelgeleme (Scheduling)
  • Modern İmalat (Modern Manfacturing)
  • Kalite Yönetimi (Quality Management)
  • Lojistik (Logistics)
  • YAEM Eğitimi (IE/OR Education)
  • Endüstride YAEM (IE/OR in Indusry)
  • Ergonomi (Ergonomics)
Yeni Moda Konular
  • Doğal Kaynaklar (Natural Resources)
  • Sürdürülebilirlik (Sustainability)
  • İnsani Yardım Lojistiği (Humanitarian Logistics)
  • Sağlık Sistemleri (Healthcare Systems)
  • Finansal Modelleme (Financial Modeing)
  • Enerji Yönetimi (Energy Management)
  • Hizmet Sistemleri (Service Systems)
  • Bilişim Sistemleri (Information Systems)

Murat Köksalan Hoca açılış konuşmasını yapıp ilk toplu oturumu takdim ederken kongrenin temasına uygun “çarpıcı” bir sunumun başlamak üzere olduğunu iddia ederek Çağlar Güven Hoca’ya sözü bıraktı. Tabii ki, atılan hiçbir lafı karşılıksız bırakmayacağından emin olduğumuz Çağlar Hoca “her ne kadar Murat’ın söyledikleri asabımı bozsa da size elimden geldiğince bir şeyler anlatayım” diyerek söze başladı. Ama ne söz…

Çağlar Hoca, dünyanın içinde bulunduğu durumu ekonomik, ekolojik ve politik olarak o kadar güzel ortaya koydu ki bir saatlik inanılmaz akıcı, bir o kadar içeriği ve argümanları kuvvetli sunumun sonunda bizde bıraktığı etki tam da Murat Hoca’nın dediği gibi oldu.

Sunum, aşağıda yer alan W. Churchman’ın iki önemli sözü ile sonlandı. İlki, W. Churchman’ın “Bir meslek olarak YA” (OR as a Profession) adlı makalesinin en vurucu cümlelerinden biri:

“Yoksulluk, kirlilik ve mahremiyet üzerinden gittikçe artan sosyal sıkıntıların çözümünde öncü olması gereken ancak bunların üzerinde hiçbir varlık gösteremeyen bir meslek.” W. Churchman, 1970.

Bugünkü karşılaştığımız problemleri ta 1960’lardan bakarak görmüş olduğu söyleyen Çağlar Hoca, bu makaleyi “demir leblebi gibi okuması zor ancak YA’nın ne olduğunu anlamak için okunması şart, biricik makale” olarak tanımladı.

IMG_3891

İkincisi, yine Churchman’dan ama bu sefer akademisyenlerin ve piyasa mantığının çarpıttığı akademik düzenin marifeti olarak doktora eğitimini sorguluyor:

“Doktora eğitiminin amacı, büyük problemleri çalışmak isteyen açık görüşlü öğrencileri, genel kabul gören araştırma standartlarında küçük problemleri çalışan dar görüşlü yardımcı doçentlere çevirmektir.”W. Churchman, 1979.

IMG_3892

YAEM üzerine bu ilk yazıyı, Çağlar Hoca’nın nazikçe paylaştığı slaytlardan sonuncusuyla bitirmek isterim. İkinci yazı, konferansın diğer çok önemli davetli konuşmacısı Hayri Önal ve uzun yıllardır üzerinde çalıştığı doğal kaynaklar yönetiminde YAEM konusu üzerine olacak.

CG - Plenary - Conclusion